{"id":1232,"date":"2026-08-20T05:18:54","date_gmt":"2026-08-20T05:18:54","guid":{"rendered":"https:\/\/artworkpost.com\/rece-modlace-sie\/"},"modified":"2026-09-16T20:11:20","modified_gmt":"2026-09-16T20:11:20","slug":"rece-modlace-sie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/","title":{"rendered":"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119"},"content":{"rendered":"<p class=\"lead\"><strong>\u015arodkowy obraz, do kt\u00f3rego powsta\u0142 ten szkic, sp\u0142on\u0105\u0142. D\u00fcrer malowa\u0142 go trzyna\u015bcie miesi\u0119cy i przy okazji wyk\u0142\u00f3ca\u0142 si\u0119 z klientem o pieni\u0105dze \u2014 pisa\u0142, \u017ce wi\u0119cej takich zlece\u0144 nie przyjmie, bo na malowaniu detalicznym nie da si\u0119 zarobi\u0107. Deska trafi\u0142a potem do zbior\u00f3w bawarskich i w 1729 roku spali\u0142a si\u0119 w po\u017carze rezydencji w Monachium. Studium r\u0119ki przetrwa\u0142o, obraz nie.<\/strong><\/p>\n<h2>Najwa\u017cniejsze fakty<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Artysta:<\/strong> <a href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/artist\/albrecht-durer\/\">Albrecht D\u00fcrer (1471\u20131528)<\/a><\/li>\n<li><strong>Tytu\u0142 niemiecki:<\/strong> <em>Betende H\u00e4nde<\/em><\/li>\n<li><strong>Rok:<\/strong> 1508<\/li>\n<li><strong>Technika:<\/strong> pi\u00f3ro, tusz i biel kryj\u0105ca na papierze gruntowanym na niebiesko<\/li>\n<li><strong>Wymiary:<\/strong> 29,1 \u00d7 19,7 cm<\/li>\n<li><strong>Nurt:<\/strong> <a href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/movement\/northern-renaissance\/\">renesans p\u00f3\u0142nocny<\/a><\/li>\n<li><strong>Lokalizacja:<\/strong> <a href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/museum\/albertina-vienna\/\">Albertina, Wiede\u0144<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h2>Do czego to mia\u0142o s\u0142u\u017cy\u0107<\/h2>\n<p>Warto zacz\u0105\u0107 od tego, bo najbardziej znany rysunek \u015bwiata by\u0142 notatk\u0105 robocz\u0105.<\/p>\n<p>W 1507 roku frankfurcki kupiec <strong>Jakob Heller<\/strong> zam\u00f3wi\u0142 u D\u00fcrera obraz o\u0142tarzowy do ko\u015bcio\u0142a dominikan\u00f3w we Frankfurcie. Tematem mia\u0142o by\u0107 Wniebowzi\u0119cie i Koronacja Marii.<\/p>\n<p>D\u00fcrer wykona\u0142 kilkana\u015bcie studi\u00f3w na niebieskim papierze: g\u0142owy aposto\u0142\u00f3w, fa\u0142dy szat, stopy, d\u0142onie. <strong>To jedno z nich.<\/strong><\/p>\n<p>R\u0119ce nale\u017c\u0105 do aposto\u0142a w dolnej cz\u0119\u015bci kompozycji \u2014 postaci kl\u0119cz\u0105cej przy pustym grobie Marii i patrz\u0105cej w g\u00f3r\u0119.<\/p>\n<p>Zachowa\u0142a si\u0119 korespondencja D\u00fcrera z Hellerem i jest w niej sporo goryczy. Malarz pisze, \u017ce pracowa\u0142 nad obrazem ponad rok, \u017ce u\u017cy\u0142 najdro\u017cszych pigment\u00f3w, i \u017ce przy takiej cenie <strong>lepiej mu si\u0119 op\u0142aca robi\u0107 grafik\u0119 ni\u017c malowa\u0107 starannie<\/strong>. Ostatecznie wytargowa\u0142 dodatkow\u0105 zap\u0142at\u0119.<\/p>\n<h2>Co si\u0119 sta\u0142o z o\u0142tarzem<\/h2>\n<p>Historia jest dramatyczna i rzadko opowiadana w ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>O\u0142tarz sta\u0142 we Frankfurcie przez sto lat. <strong>W 1614 roku \u015brodkowy panel D\u00fcrera kupi\u0142 elektor bawarski Maksymilian I<\/strong>, zostawiaj\u0105c w ko\u015bciele kopi\u0119 wykonan\u0105 przez Jobsta Harricha.<\/p>\n<p>Orygina\u0142 trafi\u0142 do Monachium. <strong>W 1729 roku sp\u0142on\u0105\u0142 w po\u017carze rezydencji.<\/strong><\/p>\n<p>Znamy go wi\u0119c wy\u0142\u0105cznie z tej kopii, kt\u00f3ra do dzi\u015b wisi w Historisches Museum we Frankfurcie \u2014 i z kilkunastu zachowanych studi\u00f3w D\u00fcrera.<\/p>\n<p>Boczne skrzyd\u0142a o\u0142tarza, malowane przez warsztat i innych artyst\u00f3w, przetrwa\u0142y.<\/p>\n<p>To jeden z tych przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych <strong>szkic prze\u017cy\u0142 dzie\u0142o i sta\u0142 si\u0119 od niego s\u0142awniejszy.<\/strong><\/p>\n<h2>Co czyni ten rysunek wyj\u0105tkowym?<\/h2>\n<p>Techniczna maestria jest tu punktem wyj\u015bcia, nie celem.<\/p>\n<p>D\u00fcrer rysowa\u0142 na <strong>papierze zagruntowanym na niebiesko<\/strong> \u2014 technice przyniesionej z Wenecji. Pozwala ona zacz\u0105\u0107 od \u015bredniego tonu: cienie dok\u0142ada si\u0119 tuszem, \u015bwiat\u0142a biel\u0105 kryj\u0105c\u0105. Efekt jest szybszy i bardziej plastyczny ni\u017c przy pracy na bia\u0142ym papierze.<\/p>\n<p>Wida\u0107 ka\u017cd\u0105 \u017cy\u0142\u0119, staw i fa\u0142d\u0119 nask\u00f3rka. <strong>To nie s\u0105 d\u0142onie idealne<\/strong> \u2014 maj\u0105 nier\u00f3wne palce, zgrubienia, wyra\u017anie zarysowane kostki.<\/p>\n<p>A jednak najwa\u017cniejsze jest to, czego nie ma. Bez twarzy, bez cia\u0142a, bez otoczenia \u2014 same d\u0142onie nios\u0105 skupienie i napi\u0119cie. <strong>D\u00fcrer zredukowa\u0142 emocj\u0119 do minimum formy.<\/strong><\/p>\n<h2>Na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119<\/h2>\n<p><strong>R\u0119kawy.<\/strong> Przy nadgarstkach wida\u0107 zarys szaty \u2014 to fragment kostiumu aposto\u0142a, dow\u00f3d, \u017ce rysunek jest cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszej kompozycji, nie samodzieln\u0105 prac\u0105.<\/p>\n<p><strong>Palce.<\/strong> Nie s\u0105 ze sob\u0105 splecione, tylko przy\u0142o\u017cone do siebie, lekko rozchylone przy ko\u0144cach. <strong>To gest modlitewny w typie zachodnim<\/strong>, kt\u00f3ry upowszechni\u0142 si\u0119 dopiero w p\u00f3\u017anym \u015bredniowieczu.<\/p>\n<p><strong>Kciuki.<\/strong> Skrzy\u017cowane, jeden przed drugim. Drobiazg, ale to on nadaje d\u0142oniom naturalno\u015b\u0107.<\/p>\n<p><strong>Biel.<\/strong> Na\u0142o\u017cona punktowo na kostki, opuszki i kraw\u0119d\u017a d\u0142oni. Przy ogl\u0105daniu z bliska wida\u0107, \u017ce to osobne, precyzyjne dotkni\u0119cia p\u0119dzla.<\/p>\n<p><strong>Kierunek.<\/strong> Palce wychodz\u0105 poza g\u00f3rn\u0105 kraw\u0119d\u017a kadru. Wzrok idzie za nimi ku czemu\u015b, czego nie wida\u0107.<\/p>\n<p><strong>Na odwrocie arkusza<\/strong> znajduje si\u0119 studium g\u0142owy i st\u00f3p tego samego aposto\u0142a. D\u00fcrer wykorzystywa\u0142 obie strony papieru.<\/p>\n<h2>Legenda o bracie<\/h2>\n<p>Ta historia kr\u0105\u017cy po \u015bwiecie od stuleci i warto j\u0105 rozprawi\u0107, bo jest fa\u0142szywa.<\/p>\n<p>Opowie\u015b\u0107 m\u00f3wi, \u017ce D\u00fcrer mia\u0142 brata, z kt\u00f3rym um\u00f3wi\u0142 si\u0119, \u017ce jeden b\u0119dzie studiowa\u0142, a drugi pracowa\u0142 w kopalni, \u017ceby go utrzyma\u0107. Po latach r\u0119ce brata by\u0142y tak zniszczone prac\u0105, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 ju\u017c malowa\u0107. D\u00fcrer mia\u0142 wtedy narysowa\u0107 jego zniekszta\u0142cone d\u0142onie.<\/p>\n<p><strong>Nic z tego nie jest prawd\u0105.<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcrer mia\u0142 brata imieniem <strong>Albert<\/strong>, ale nie by\u0142 on g\u00f3rnikiem ani nie po\u015bwi\u0119ca\u0142 si\u0119 dla rodze\u0144stwa. Inny brat, <strong>Endres<\/strong>, zosta\u0142 z\u0142otnikiem, a <strong>Hans<\/strong> \u2014 malarzem na dworze polskim w Krakowie.<\/p>\n<p>R\u0119ce na rysunku nie s\u0105 zniszczone prac\u0105 fizyczn\u0105. <strong>To d\u0142onie modela pozuj\u0105cego w pracowni<\/strong>, prawdopodobnie samego D\u00fcrera albo kogo\u015b z jego otoczenia.<\/p>\n<p>Legenda pojawia si\u0119 dopiero w XIX wieku, w literaturze dewocyjnej, i rozesz\u0142a si\u0119 w XX wieku w broszurach religijnych.<\/p>\n<p>Warto j\u0105 zna\u0107 w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jest tak rozpowszechniona.<\/p>\n<h2>Kontekst historyczny<\/h2>\n<p>Rok 1508. D\u00fcrer wr\u00f3ci\u0142 niedawno z drugiej podr\u00f3\u017cy do Wenecji, gdzie sp\u0119dzi\u0142 blisko dwa lata i gdzie \u2014 jak pisa\u0142 \u2014 traktowano go jak pana, a w Norymberdze jak paso\u017cyta.<\/p>\n<p>Europa by\u0142a u progu wstrz\u0105su. Dziewi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej Luter og\u0142osi\u0142 swoje tezy. Ros\u0142o znaczenie modlitwy osobistej i bezpo\u015bredniego kontaktu z Bogiem, bez po\u015brednictwa instytucji.<\/p>\n<p>W tym samym czasie Micha\u0142 Anio\u0142 malowa\u0142 sklepienie <a href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/stworzenie-adama\/\">Kaplicy Syksty\u0144skiej<\/a>, a Rafael zaczyna\u0142 <a href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/szkola-atenska\/\">\u201eSzko\u0142\u0119 Ate\u0144sk\u0105&#8221;<\/a>.<\/p>\n<p>Na p\u00f3\u0142nocy panowa\u0142 inny idea\u0142: nie heroiczne cia\u0142o, lecz drobiazgowa obserwacja i skupiona duchowo\u015b\u0107.<\/p>\n<h2>O Albrechcie D\u00fcrerze<\/h2>\n<p>Urodzi\u0142 si\u0119 w 1471 roku w Norymberdze, jako trzecie z osiemna\u015bciorga dzieci z\u0142otnika pochodz\u0105cego z W\u0119gier. Terminowa\u0142 u ojca, potem u malarza Michaela Wolgemuta.<\/p>\n<p>Dwukrotnie podr\u00f3\u017cowa\u0142 do W\u0142och \u2014 w latach 1494\u20131495 i 1505\u20131507.<\/p>\n<p><strong>Najwi\u0119ksz\u0105 s\u0142aw\u0119 przynios\u0142a mu grafika.<\/strong> Drzeworyty i miedzioryty rozchodzi\u0142y si\u0119 po Europie w setkach egzemplarzy: \u201eApokalipsa&#8221;, \u201eMelancholia I&#8221;, \u201eRycerz, \u015bmier\u0107 i diabe\u0142&#8221;.<\/p>\n<p>By\u0142 te\u017c teoretykiem \u2014 napisa\u0142 pierwsze niemieckoj\u0119zyczne traktaty o proporcjach cia\u0142a i geometrii dla artyst\u00f3w.<\/p>\n<p>Zmar\u0142 w 1528 roku, maj\u0105c pi\u0119\u0107dziesi\u0105t sze\u015b\u0107 lat.<\/p>\n<h2>Dziedzictwo i wp\u0142yw<\/h2>\n<p>Trudno znale\u017a\u0107 drugi rysunek r\u00f3wnie cz\u0119sto reprodukowany. Motyw trafi\u0142 na obrazki dewocyjne, nagrobki, tatua\u017ce, medaliki, ok\u0142adki p\u0142yt i plakaty.<\/p>\n<p><strong>Ta popularno\u015b\u0107 ma jednak swoj\u0105 cen\u0119.<\/strong> Rysunek funkcjonuje dzi\u015b niemal wy\u0142\u0105cznie jako symbol modlitwy, w oderwaniu od tego, czym by\u0142: studium do konkretnej postaci w konkretnym o\u0142tarzu.<\/p>\n<p>Warto doda\u0107 kontekst niemiecki. Jak w przypadku innych dzie\u0142 D\u00fcrera, <strong>w XX wieku motyw by\u0142 wykorzystywany przez propagand\u0119 nazistowsk\u0105<\/strong> jako emblemat niemieckiej duchowo\u015bci. Po wojnie zaj\u0119\u0142o dziesi\u0119ciolecia odzyskanie go dla normalnej lektury.<\/p>\n<h2>Gdzie zobaczy\u0107 dzie\u0142o dzi\u015b<\/h2>\n<p>Rysunek nale\u017cy do zbior\u00f3w <strong>Albertiny<\/strong> przy Albertinaplatz 1 w Wiedniu \u2014 jednej z najwi\u0119kszych kolekcji grafiki i rysunku na \u015bwiecie, licz\u0105cej ponad milion obiekt\u00f3w.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Sprawd\u017a przed wizyt\u0105, czy rysunek jest eksponowany.<\/strong> Prace na papierze pokazuje si\u0119 rotacyjnie, przez kr\u00f3tki czas i przy przygaszonym \u015bwietle. To najcz\u0119stsza przyczyna rozczarowania.<\/li>\n<li>Albertina ma oko\u0142o stu czterdziestu prac D\u00fcrera, w tym s\u0142ynnego \u201eZaj\u0105ca&#8221; i \u201eWielki kawa\u0142 trawy&#8221; \u2014 obie r\u00f3wnie wra\u017cliwe na \u015bwiat\u0142o.<\/li>\n<li>Muzeum wystawia cz\u0119sto kopie faksymilowe, gdy orygina\u0142y odpoczywaj\u0105 w magazynie. Warto sprawdzi\u0107, na co si\u0119 patrzy.<\/li>\n<li>Godziny i ceny sprawd\u017a przed wyjazdem; muzeum bywa otwarte d\u0142u\u017cej w wybrane dni.<\/li>\n<li>W pobli\u017cu: Kunsthistorisches Museum z Bruegelem i Vermeerem, dziesi\u0119\u0107 minut pieszo.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Kopi\u0119 o\u0142tarza Hellera, daj\u0105c\u0105 poj\u0119cie o zaginionym obrazie, mo\u017cna zobaczy\u0107 w Historisches Museum we Frankfurcie.<\/p>\n<h2>Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h2>\n<h3>Do czego powsta\u0142 ten rysunek?<\/h3>\n<p>Jako studium do postaci aposto\u0142a na \u015brodkowym panelu o\u0142tarza zam\u00f3wionego przez frankfurckiego kupca Jakoba Hellera. D\u00fcrer wykona\u0142 kilkana\u015bcie takich studi\u00f3w na niebieskim papierze.<\/p>\n<h3>Co si\u0119 sta\u0142o z tym o\u0142tarzem?<\/h3>\n<p>\u015arodkowy panel D\u00fcrera kupi\u0142 w 1614 roku elektor bawarski i przewi\u00f3z\u0142 do Monachium, gdzie sp\u0142on\u0105\u0142 w po\u017carze rezydencji w 1729 roku. We Frankfurcie zosta\u0142a kopia Jobsta Harricha, wykonana przy okazji sprzeda\u017cy.<\/p>\n<h3>Czy to prawda, \u017ce D\u00fcrer narysowa\u0142 r\u0119ce brata-g\u00f3rnika?<\/h3>\n<p>Nie. To legenda, kt\u00f3ra pojawi\u0142a si\u0119 dopiero w XIX wieku w literaturze dewocyjnej. Bracia D\u00fcrera nie pracowali w kopalni; jeden by\u0142 z\u0142otnikiem, drugi malarzem. R\u0119ce na rysunku nale\u017c\u0105 do modela pozuj\u0105cego w pracowni.<\/p>\n<h3>To rysunek czy obraz?<\/h3>\n<p>Rysunek \u2014 pi\u00f3rem i tuszem, z biel\u0105 kryj\u0105c\u0105, na papierze zagruntowanym na niebiesko. Technika pochodzi z Wenecji i pozwala budowa\u0107 form\u0119 od \u015bredniego tonu.<\/p>\n<h3>Co jest na odwrocie arkusza?<\/h3>\n<p>Studia g\u0142owy i st\u00f3p tego samego aposto\u0142a. D\u00fcrer wykorzystywa\u0142 obie strony papieru.<\/p>\n<h3>Czy mog\u0119 zobaczy\u0107 orygina\u0142?<\/h3>\n<p>Tylko wtedy, gdy Albertina akurat go wystawia. Ze wzgl\u0119du na wra\u017cliwo\u015b\u0107 papieru i pigment\u00f3w rysunek pokazywany jest rzadko i na kr\u00f3tko.<\/p>\n<p>Je\u015bli ten rysunek Ci\u0119 zainteresowa\u0142, poznaj <a href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/autoportret-durera\/\">\u201eAutoportret&#8221;<\/a> D\u00fcrera z 1500 roku \u2014 namalowany osiem lat wcze\u015bniej, b\u0119d\u0105cy jego najbardziej \u015bwiadom\u0105 deklaracj\u0105 o tym, kim jest artysta.<\/p>\n<p class=\"image-attribution\" style=\"font-size:0.85em;color:#666;\"><em>Zdj\u0119cie: Betende H\u00e4nde \u2013 Albrecht D\u00fcrer (1508). Licencja: Public Domain. \u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Praying_Hands,_1508_-_Google_Art_Project.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015arodkowy obraz, do kt\u00f3rego powsta\u0142 ten szkic, sp\u0142on\u0105\u0142. D\u00fcrer malowa\u0142 go trzyna\u015bcie miesi\u0119cy i przy okazji wyk\u0142\u00f3ca\u0142 si\u0119 z klientem o pieni\u0105dze \u2014 pisa\u0142, \u017ce wi\u0119cej takich zlece\u0144 nie przyjmie, bo na malowaniu detalicznym nie da si\u0119 zarobi\u0107. Deska trafi\u0142a potem do zbior\u00f3w bawarskich i w 1729 roku spali\u0142a si\u0119 w po\u017carze rezydencji w Monachium&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1230,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[2607],"tags":[5761,5665,3853,5763,5759,5667,5760,5762,5508,5764],"artist":[5663],"movement":[3742],"museum":[5758],"class_list":["post-1232","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rysunki","tag-albertina-wieden","tag-albrecht-durer","tag-historia-sztuki","tag-mistrzowie-dawni","tag-rece-modlace-sie","tag-renesans-polnocny","tag-rysunek","tag-studium-anatomiczne","tag-sztuka-religijna","tag-xvi-wiek","artist-albrecht-durer","movement-northern-renaissance","museum-albertina-vienna"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119 \u2013 D\u00fcrer i historia s\u0142ynnego rysunku<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119 D\u00fcrera to jeden z najbardziej rozpoznawalnych rysunk\u00f3w \u015bwiata. Poznaj histori\u0119, symbolik\u0119 i miejsce przechowywania tego arcydzie\u0142a.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119 \u2013 D\u00fcrer i historia s\u0142ynnego rysunku\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119 D\u00fcrera to jeden z najbardziej rozpoznawalnych rysunk\u00f3w \u015bwiata. Poznaj histori\u0119, symbolik\u0119 i miejsce przechowywania tego arcydzie\u0142a.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ArtworkPost.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-20T05:18:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-16T20:11:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Albrecht_DC3BCrer_-_Praying_Hands2C_1508_-_Google_Art_Project.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1374\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1999\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dominik Szobak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dominik Szobak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/rece-modlace-sie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/rece-modlace-sie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Dominik Szobak\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cf4721735d50e57ff6d420aa01cdb37f\"},\"headline\":\"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119\",\"datePublished\":\"2026-08-20T05:18:54+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-16T20:11:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/rece-modlace-sie\\\/\"},\"wordCount\":1493,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/rece-modlace-sie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/Albrecht_DC3BCrer_-_Praying_Hands2C_1508_-_Google_Art_Project.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg\",\"keywords\":[\"Albertina Wiede\u0144\",\"Albrecht D\u00fcrer\",\"Historia sztuki\",\"Mistrzowie dawni\",\"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119\",\"Renesans P\u00f3\u0142nocny\",\"Rysunek\",\"Studium anatomiczne\",\"Sztuka religijna\",\"XVI wiek\"],\"articleSection\":[\"Rysunki\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/rece-modlace-sie\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/rece-modlace-sie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/rece-modlace-sie\\\/\",\"name\":\"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119 \u2013 D\u00fcrer i historia s\u0142ynnego rysunku\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/rece-modlace-sie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/rece-modlace-sie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/Albrecht_DC3BCrer_-_Praying_Hands2C_1508_-_Google_Art_Project.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg\",\"datePublished\":\"2026-08-20T05:18:54+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-16T20:11:20+00:00\",\"description\":\"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119 D\u00fcrera to jeden z najbardziej rozpoznawalnych rysunk\u00f3w \u015bwiata. Poznaj histori\u0119, symbolik\u0119 i miejsce przechowywania tego arcydzie\u0142a.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/rece-modlace-sie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/rece-modlace-sie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/rece-modlace-sie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/Albrecht_DC3BCrer_-_Praying_Hands2C_1508_-_Google_Art_Project.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/Albrecht_DC3BCrer_-_Praying_Hands2C_1508_-_Google_Art_Project.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg\",\"width\":1374,\"height\":1999,\"caption\":\"Praying Hands by Albrecht D\u00fcrer, 1508\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/rece-modlace-sie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/\",\"name\":\"ArtworkPost\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"ArtworkPost\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/artworkpost-logo@2x-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/artworkpost-logo@2x-1.png\",\"width\":1969,\"height\":240,\"caption\":\"ArtworkPost\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cf4721735d50e57ff6d420aa01cdb37f\",\"name\":\"Dominik Szobak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dominik Szobak\"},\"description\":\"Dominik Szobak is the founder and writer behind ArtworkPost. He started the site out of a simple conviction: that the world's most famous artworks are far more fascinating once you know the stories behind them. He digs into the history, symbolism, and small details that most people walk right past, and enjoys making art history approachable for anyone curious enough to look closer.\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/author\\\/dominik-szobak\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119 \u2013 D\u00fcrer i historia s\u0142ynnego rysunku","description":"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119 D\u00fcrera to jeden z najbardziej rozpoznawalnych rysunk\u00f3w \u015bwiata. Poznaj histori\u0119, symbolik\u0119 i miejsce przechowywania tego arcydzie\u0142a.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119 \u2013 D\u00fcrer i historia s\u0142ynnego rysunku","og_description":"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119 D\u00fcrera to jeden z najbardziej rozpoznawalnych rysunk\u00f3w \u015bwiata. Poznaj histori\u0119, symbolik\u0119 i miejsce przechowywania tego arcydzie\u0142a.","og_url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/","og_site_name":"ArtworkPost.com","article_published_time":"2026-08-20T05:18:54+00:00","article_modified_time":"2026-09-16T20:11:20+00:00","og_image":[{"width":1374,"height":1999,"url":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Albrecht_DC3BCrer_-_Praying_Hands2C_1508_-_Google_Art_Project.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dominik Szobak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dominik Szobak","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/"},"author":{"name":"Dominik Szobak","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#\/schema\/person\/cf4721735d50e57ff6d420aa01cdb37f"},"headline":"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119","datePublished":"2026-08-20T05:18:54+00:00","dateModified":"2026-09-16T20:11:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/"},"wordCount":1493,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Albrecht_DC3BCrer_-_Praying_Hands2C_1508_-_Google_Art_Project.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg","keywords":["Albertina Wiede\u0144","Albrecht D\u00fcrer","Historia sztuki","Mistrzowie dawni","R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119","Renesans P\u00f3\u0142nocny","Rysunek","Studium anatomiczne","Sztuka religijna","XVI wiek"],"articleSection":["Rysunki"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/","url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/","name":"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119 \u2013 D\u00fcrer i historia s\u0142ynnego rysunku","isPartOf":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Albrecht_DC3BCrer_-_Praying_Hands2C_1508_-_Google_Art_Project.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg","datePublished":"2026-08-20T05:18:54+00:00","dateModified":"2026-09-16T20:11:20+00:00","description":"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119 D\u00fcrera to jeden z najbardziej rozpoznawalnych rysunk\u00f3w \u015bwiata. Poznaj histori\u0119, symbolik\u0119 i miejsce przechowywania tego arcydzie\u0142a.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/#primaryimage","url":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Albrecht_DC3BCrer_-_Praying_Hands2C_1508_-_Google_Art_Project.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg","contentUrl":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Albrecht_DC3BCrer_-_Praying_Hands2C_1508_-_Google_Art_Project.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg","width":1374,"height":1999,"caption":"Praying Hands by Albrecht D\u00fcrer, 1508"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/rece-modlace-sie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"R\u0119ce modl\u0105ce si\u0119"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#website","url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/","name":"ArtworkPost","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#organization","name":"ArtworkPost","url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/artworkpost-logo@2x-1.png","contentUrl":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/artworkpost-logo@2x-1.png","width":1969,"height":240,"caption":"ArtworkPost"},"image":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#\/schema\/person\/cf4721735d50e57ff6d420aa01cdb37f","name":"Dominik Szobak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dominik Szobak"},"description":"Dominik Szobak is the founder and writer behind ArtworkPost. He started the site out of a simple conviction: that the world's most famous artworks are far more fascinating once you know the stories behind them. He digs into the history, symbolism, and small details that most people walk right past, and enjoys making art history approachable for anyone curious enough to look closer.","sameAs":["https:\/\/artworkpost.com"],"url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/author\/dominik-szobak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1232"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1232\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2091,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1232\/revisions\/2091"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1232"},{"taxonomy":"artist","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/artist?post=1232"},{"taxonomy":"movement","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/movement?post=1232"},{"taxonomy":"museum","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/museum?post=1232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}