{"id":1268,"date":"2026-08-23T05:18:29","date_gmt":"2026-08-23T05:18:29","guid":{"rendered":"https:\/\/artworkpost.com\/wieza-babel\/"},"modified":"2026-09-16T20:20:10","modified_gmt":"2026-09-16T20:20:10","slug":"wieza-babel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/","title":{"rendered":"Wie\u017ca Babel"},"content":{"rendered":"<p class=\"lead\"><strong>Ta wie\u017ca nie runie przez gniew bo\u017cy. Ona ju\u017c si\u0119 przewraca \u2014 i wida\u0107 to w ka\u017cdym \u0142uku. Bruegel narysowa\u0142 budowl\u0119 wznoszon\u0105 na krzywej podstawie: kolejne poziomy nie le\u017c\u0105 r\u00f3wnolegle, tylko lekko si\u0119 przekr\u0119caj\u0105, a jedna strona zapada si\u0119 w grunt. Arkady na drugiej kondygnacji s\u0105 ju\u017c zdeformowane. To najstaranniej wykonany rysunek b\u0142\u0119du konstrukcyjnego w historii malarstwa.<\/strong><\/p>\n<h2>Najwa\u017cniejsze fakty<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Artysta:<\/strong> <a href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/artist\/pieter-bruegel-the-elder\/\">Pieter Bruegel Starszy (ok. 1525\u20131569)<\/a><\/li>\n<li><strong>Tytu\u0142 niderlandzki:<\/strong> <em>De toren van Babel<\/em><\/li>\n<li><strong>Rok:<\/strong> 1563<\/li>\n<li><strong>Technika:<\/strong> olej na desce d\u0119bowej<\/li>\n<li><strong>Wymiary:<\/strong> 114 \u00d7 155 cm<\/li>\n<li><strong>Nurt:<\/strong> <a href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/movement\/northern-renaissance\/\">renesans p\u00f3\u0142nocny<\/a><\/li>\n<li><strong>Lokalizacja:<\/strong> <a href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/museum\/kunsthistorisches-museum-vienna\/\">Kunsthistorisches Museum, Wiede\u0144<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h2>Co czyni ten obraz wyj\u0105tkowym?<\/h2>\n<p>Malarze przed Brueglem pokazywali zwykle katastrof\u0119: piorun, ogie\u0144, wal\u0105ce si\u0119 mury.<\/p>\n<p>Bruegel namalowa\u0142 plac budowy w pe\u0142nym ruchu. D\u017awigi ko\u0142owrotowe pracuj\u0105, robotnicy wnosz\u0105 kamienie, na rusztowaniach stoj\u0105 ludzie. <strong>Nic z\u0142ego jeszcze si\u0119 nie sta\u0142o.<\/strong><\/p>\n<p>A jednocze\u015bnie wszystko ju\u017c jest przes\u0105dzone \u2014 i to nie z powodu boskiej interwencji, tylko z powodu in\u017cynierii.<\/p>\n<p><strong>Bruegel zna\u0142 si\u0119 na budownictwie.<\/strong> Obraz zawiera dziesi\u0105tki technicznie poprawnych detali: d\u017awigi deptakowe nap\u0119dzane przez ludzi chodz\u0105cych w b\u0119bnie, rusztowania, kliny, rampy, konstrukcje sklepie\u0144. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni in\u017cynierowie analizowali t\u0119 rycin\u0119 jako wiarygodny zapis XVI-wiecznej techniki budowlanej.<\/p>\n<p>I w\u0142a\u015bnie dlatego wida\u0107, \u017ce to nie zadzia\u0142a.<\/p>\n<h2>Dlaczego ta wie\u017ca jest krzywa<\/h2>\n<p>To najciekawszy w\u0105tek, a rzadko rozpisywany.<\/p>\n<p><strong>Podstawa stoi na skale, ale nier\u00f3wno.<\/strong> Prawa strona wie\u017cy wrasta w naturalne wzniesienie, lewa opiera si\u0119 na gruncie. Osiadanie jest ju\u017c widoczne.<\/p>\n<p><strong>Kondygnacje nie s\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142e.<\/strong> Ka\u017cdy kolejny pier\u015bcie\u0144 jest lekko przekr\u0119cony wzgl\u0119dem poprzedniego. Budowniczowie pr\u00f3bowali korygowa\u0107 przechy\u0142, k\u0142ad\u0105c kolejne warstwy poziomo \u2014 co pog\u0142\u0119bi\u0142o problem.<\/p>\n<p><strong>\u0141uki s\u0105 zdeformowane.<\/strong> Na ni\u017cszych kondygnacjach arkady trac\u0105 regularno\u015b\u0107; niekt\u00f3re s\u0105 \u015bci\u015bni\u0119te, inne rozci\u0105gni\u0119te.<\/p>\n<p><strong>G\u00f3rne poziomy s\u0105 jeszcze surowe<\/strong>, a dolne ju\u017c wyko\u0144czone i zamieszkane \u2014 w niekt\u00f3rych \u0142ukach wida\u0107 okna, drzwi i pranie. Ludzie mieszkaj\u0105 w budowli, kt\u00f3ra si\u0119 osuwa.<\/p>\n<p>Innymi s\u0142owy: <strong>to nie jest obraz o karze, tylko o pysze prowadz\u0105cej do b\u0142\u0119du technicznego.<\/strong> B\u00f3g nie musi interweniowa\u0107. Wystarczy fizyka.<\/p>\n<h2>Kontekst historyczny<\/h2>\n<p>Rok 1563. Niderlandy pod panowaniem Habsburg\u00f3w, napi\u0119cia religijne narastaj\u0105, trzy lata p\u00f3\u017aniej wybuchnie obrazoburcze powstanie.<\/p>\n<p>Bruegel mieszka\u0142 wtedy w Antwerpii \u2014 jednym z najbogatszych miast Europy, portowym, wieloj\u0119zycznym, pe\u0142nym kupc\u00f3w z ca\u0142ego kontynentu.<\/p>\n<p><strong>Ta wieloj\u0119zyczno\u015b\u0107 ma znaczenie.<\/strong> Antwerpia by\u0142a miastem, w kt\u00f3rym s\u0142ysza\u0142o si\u0119 dziesi\u0105tki j\u0119zyk\u00f3w naraz. Opowie\u015b\u0107 o pomieszaniu m\u00f3w mia\u0142a tam bardzo konkretne brzmienie.<\/p>\n<p>Miasto w\u0142a\u015bnie zaczyna\u0142o budow\u0119 nowego ratusza \u2014 ogromnej inwestycji presti\u017cowej. Trwa\u0142y te\u017c prace nad umocnieniami.<\/p>\n<p>Warto doda\u0107 kontekst polityczny. Niekt\u00f3rzy badacze czytaj\u0105 obraz jako komentarz do polityki Habsburg\u00f3w albo do rzymskiego katolicyzmu \u2014 <strong>kszta\u0142t wie\u017cy wzorowany jest na Koloseum<\/strong>, a Rzym by\u0142 dla protestant\u00f3w symbolem imperialnej pychy Ko\u015bcio\u0142a. Dowodu na tak\u0105 intencj\u0119 nie ma, ale skojarzenie by\u0142o dla wsp\u00f3\u0142czesnych dost\u0119pne.<\/p>\n<h2>Na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119<\/h2>\n<p><strong>Nimrod.<\/strong> W lewym dolnym rogu, w koronie, z orszakiem. Kamieniarze kl\u0119kaj\u0105 przed nim. <strong>Biblia nie \u0142\u0105czy Nimroda z wie\u017c\u0105 Babel<\/strong> \u2014 to p\u00f3\u017aniejsza tradycja, przej\u0119ta od J\u00f3zefa Flawiusza.<\/p>\n<p><strong>D\u017awigi.<\/strong> Ogromne ko\u0142a deptakowe, nap\u0119dzane przez ludzi chodz\u0105cych w \u015brodku. Wida\u0107 je na kilku poziomach. To autentyczna technologia epoki.<\/p>\n<p><strong>Mieszka\u0144cy.<\/strong> W uko\u0144czonych partiach wida\u0107 otwarte okna, wywieszone pranie, dym z komin\u00f3w. Wie\u017ca jest ju\u017c zasiedlona.<\/p>\n<p><strong>Statki w porcie.<\/strong> Po prawej, u podn\u00f3\u017ca. Miasto z portem to Antwerpia \u2014 Bruegel osadzi\u0142 biblijn\u0105 histori\u0119 we w\u0142asnym mie\u015bcie.<\/p>\n<p><strong>Chmury.<\/strong> Szczyt wie\u017cy si\u0119ga chmur i cz\u0119\u015bciowo w nich ginie. To najwy\u017cszy punkt obrazu i jedyne miejsce, gdzie budowla dotyka nieba.<\/p>\n<p><strong>Skala.<\/strong> Policz ludzi na rusztowaniach i por\u00f3wnaj ich z \u0142ukami. Bruegel zachowa\u0142 konsekwentn\u0105 proporcj\u0119 w ca\u0142ym obrazie \u2014 dlatego wie\u017ca wygl\u0105da na naprawd\u0119 ogromn\u0105.<\/p>\n<p><strong>Kamienio\u0142om.<\/strong> Po lewej, u podstawy, robotnicy wci\u0105\u017c wycinaj\u0105 bloki ze ska\u0142y macierzystej. Budowa wrasta w g\u00f3r\u0119, z kt\u00f3rej powstaje.<\/p>\n<h2>Dwie wie\u017ce<\/h2>\n<p>Bruegel namalowa\u0142 ten temat co najmniej dwa razy, a trzecia wersja zagin\u0119\u0142a.<\/p>\n<p><strong>Wersja wiede\u0144ska<\/strong> (1563), ta opisywana tutaj, jest wi\u0119ksza i ja\u015bniejsza. Ma Nimroda, port i wyra\u017anie widoczn\u0105 budow\u0119 w toku.<\/p>\n<p><strong>Wersja rotterdamska<\/strong> (ok. 1568), w Museum Boijmans Van Beuningen, jest mniejsza, ciemniejsza i bardziej niepokoj\u0105ca. Nie ma w niej ani w\u0142adcy, ani portu. <strong>Wie\u017ca jest bardziej uko\u0144czona i wyra\u017anie bardziej przechylona.<\/strong><\/p>\n<p>Trzecia wersja, miniatura na ko\u015bci s\u0142oniowej, znana jest tylko z inwentarza kolekcji rzymskiej i zagin\u0119\u0142a.<\/p>\n<p>Zestawienie obu zachowanych obraz\u00f3w pokazuje, jak Bruegel zaostrza\u0142 temat: od widowiskowego placu budowy do pos\u0119pnej masy pozbawionej ludzi w pierwszym planie.<\/p>\n<h2>O Pieterze Brueglu Starszym<\/h2>\n<p>Urodzi\u0142 si\u0119 oko\u0142o 1525 roku, prawdopodobnie w okolicach Bredy. W 1551 roku zosta\u0142 mistrzem w antwerpskiej gildii \u015bwi\u0119tego \u0141ukasza.<\/p>\n<p>W latach 1552\u20131554 podr\u00f3\u017cowa\u0142 przez Alpy do W\u0142och, docieraj\u0105c do Rzymu i na Sycyli\u0119. <strong>Zobaczy\u0142 wtedy Koloseum<\/strong>, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 wzorem dla tej wie\u017cy.<\/p>\n<p>Przydomek \u201eCh\u0142opski Bruegel&#8221; jest myl\u0105cy. Kupowali go bogaci mieszczanie, bankierzy i uczeni humani\u015bci, a on sam obraca\u0142 si\u0119 w kr\u0119gach antwerpskiej elity intelektualnej.<\/p>\n<p>Zmar\u0142 w 1569 roku w Brukseli, maj\u0105c oko\u0142o czterdziestu czterech lat. Zachowa\u0142o si\u0119 oko\u0142o czterdziestu pi\u0119ciu jego obraz\u00f3w.<\/p>\n<p>Obaj synowie zostali malarzami: Pieter M\u0142odszy kopiowa\u0142 dzie\u0142a ojca, Jan wypracowa\u0142 w\u0142asny styl.<\/p>\n<h2>Dziedzictwo i wp\u0142yw<\/h2>\n<p>Wizerunek wie\u017cy Babel stworzony przez Bruegla zdominowa\u0142 wyobra\u017ani\u0119 zachodni\u0105. <strong>Gdy dzi\u015b kto\u015b m\u00f3wi \u201ewie\u017ca Babel&#8221;, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi widzi w g\u0142owie ten obraz<\/strong>, a nie jakikolwiek inny.<\/p>\n<p>Motyw powraca w literaturze, filmie i grach jako skr\u00f3t oznaczaj\u0105cy ambitny projekt skazany na rozpad.<\/p>\n<p>Obraz funkcjonuje te\u017c politycznie \u2014 bywa u\u017cywany jako symbol Unii Europejskiej, zar\u00f3wno przez jej zwolennik\u00f3w, jak i krytyk\u00f3w. <strong>Plakat Parlamentu Europejskiego z lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych wykorzystywa\u0142 t\u0119 ikonografi\u0119<\/strong>, co wywo\u0142a\u0142o spore kontrowersje.<\/p>\n<p>W malarstwie Bruegel wyznaczy\u0142 wzorzec \u0142\u0105czenia epickiej skali z drobiazgiem: setki scen wielko\u015bci paznokcia w jednej kompozycji.<\/p>\n<h2>Gdzie zobaczy\u0107 dzie\u0142o dzi\u015b<\/h2>\n<p>Obraz wisi w <strong>Kunsthistorisches Museum<\/strong> przy Maria-Theresien-Platz w Wiedniu.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>To muzeum ma najwi\u0119ksz\u0105 kolekcj\u0119 Bruegla na \u015bwiecie<\/strong> \u2014 oko\u0142o jednej trzeciej wszystkich zachowanych obraz\u00f3w, w tym <a href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/mysliwi-na-sniegu\/\">\u201eMy\u015bliwych na \u015bniegu&#8221;<\/a>, \u201ePowr\u00f3t stada&#8221;, \u201eWalk\u0119 karnawa\u0142u z postem&#8221; i \u201eZabawy dzieci\u0119ce&#8221;.<\/li>\n<li>Muzeum jest zamkni\u0119te w poniedzia\u0142ki poza sezonem letnim. Godziny i ceny sprawd\u017a przed wyjazdem.<\/li>\n<li><strong>Podejd\u017a bardzo blisko.<\/strong> Ca\u0142y sens tego obrazu tkwi w detalach: d\u017awigach, oknach, praniu, kamieniarzach. Z trzech metr\u00f3w wida\u0107 tylko mas\u0119.<\/li>\n<li>Potem cofnij si\u0119 i sp\u00f3jrz na ca\u0142\u0105 sylwetk\u0119 \u2014 dopiero z dystansu wida\u0107 przechy\u0142.<\/li>\n<li>Klatka schodowa muzeum ma malowid\u0142a m\u0142odego Klimta i jest osobn\u0105 atrakcj\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Drug\u0105 wersj\u0119 obejrzysz w Museum Boijmans Van Beuningen w Rotterdamie \u2014 warto sprawdzi\u0107, czy jest dost\u0119pna, bo muzeum przechodzi wieloletni remont i cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w pokazuje w innych lokalizacjach.<\/p>\n<h2>Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h2>\n<h3>Dlaczego wie\u017ca na obrazie jest krzywa?<\/h3>\n<p>Bo Bruegel narysowa\u0142 b\u0142\u0105d konstrukcyjny. Podstawa osiada nier\u00f3wnomiernie, kolejne kondygnacje nie s\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142e, a \u0142uki na ni\u017cszych poziomach s\u0105 ju\u017c zdeformowane. Katastrofa wynika z fizyki, nie z boskiej kary.<\/p>\n<h3>Ile wersji namalowa\u0142 Bruegel?<\/h3>\n<p>Dwie zachowane: wi\u0119ksz\u0105 w Wiedniu z 1563 roku i mniejsz\u0105, ciemniejsz\u0105 w Rotterdamie z oko\u0142o 1568. Trzecia, miniatura na ko\u015bci s\u0142oniowej, zagin\u0119\u0142a.<\/p>\n<h3>Kim jest cz\u0142owiek w koronie?<\/h3>\n<p>Nimrod, wed\u0142ug tradycji pozabiblijnej inicjator budowy. Sama Ksi\u0119ga Rodzaju nie \u0142\u0105czy go z wie\u017c\u0105 \u2014 to skojarzenie pochodzi od J\u00f3zefa Flawiusza i utrwali\u0142o si\u0119 w \u015bredniowieczu.<\/p>\n<h3>Dlaczego wie\u017ca wygl\u0105da jak Koloseum?<\/h3>\n<p>Bo jest na nim wzorowana. Bruegel widzia\u0142 Koloseum podczas podr\u00f3\u017cy do Rzymu w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XVI wieku. Skojarzenie z upad\u0142ym imperium by\u0142o dla wsp\u00f3\u0142czesnych czytelne.<\/p>\n<h3>Co to za miasto u podn\u00f3\u017ca?<\/h3>\n<p>Antwerpia albo miasto na niej wzorowane \u2014 port ze statkami, zabudowa i uk\u0142ad ulic odpowiadaj\u0105 rodzinnemu miastu malarza.<\/p>\n<h3>Czy w wie\u017cy kto\u015b mieszka?<\/h3>\n<p>Tak. W uko\u0144czonych partiach wida\u0107 okna, drzwi, wywieszone pranie i dym z komin\u00f3w. Dolne kondygnacje s\u0105 zasiedlone, podczas gdy g\u00f3rne wci\u0105\u017c powstaj\u0105.<\/p>\n<p>Je\u015bli ten obraz Ci\u0119 zainteresowa\u0142, poznaj <a href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/mysliwi-na-sniegu\/\">\u201eMy\u015bliwych na \u015bniegu&#8221;<\/a> \u2014 namalowanych dwa lata p\u00f3\u017aniej i wisz\u0105cych w tym samym muzeum, zbudowanych wed\u0142ug tej samej zasady: setki drobnych scen, kt\u00f3re wida\u0107 dopiero z bliska.<\/p>\n<p class=\"image-attribution\" style=\"font-size:0.85em;color:#666;\"><em>Zdj\u0119cie: Wie\u017ca Babel \u2013 Pieter Bruegel Starszy (1563). Licencja: Public Domain. \u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Pieter_Bruegel_the_Elder_-_The_Tower_of_Babel_(Vienna)_-_Google_Art_Project_-_edited.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ta wie\u017ca nie runie przez gniew bo\u017cy. Ona ju\u017c si\u0119 przewraca \u2014 i wida\u0107 to w ka\u017cdym \u0142uku. Bruegel narysowa\u0142 budowl\u0119 wznoszon\u0105 na krzywej podstawie: kolejne poziomy nie le\u017c\u0105 r\u00f3wnolegle, tylko lekko si\u0119 przekr\u0119caj\u0105, a jedna strona zapada si\u0119 w grunt. Arkady na drugiej kondygnacji s\u0105 ju\u017c zdeformowane. To najstaranniej wykonany rysunek b\u0142\u0119du konstrukcyjnego w&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1266,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[39],"tags":[5973,3853,5894,5893,5972,5892,5667,4015,5971,5764],"artist":[5889],"movement":[3742],"museum":[5890],"class_list":["post-1268","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obrazy","tag-antwerpia","tag-historia-sztuki","tag-kunsthistorisches-museum","tag-malarstwo-niderlandzkie","tag-malarstwo-religijne","tag-pieter-bruegel-starszy","tag-renesans-polnocny","tag-symbolika-w-malarstwie","tag-wieza-babel","tag-xvi-wiek","artist-pieter-bruegel-the-elder","movement-northern-renaissance","museum-kunsthistorisches-museum-vienna"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Wie\u017ca Babel \u2013 Pieter Bruegel Starszy | Analiza i historia<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wie\u017ca Babel Bruegla (1563) to arcydzie\u0142o renesansu p\u00f3\u0142nocnego. Poznaj symbolik\u0119, kontekst i sekrety obrazu z Wiednia.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wie\u017ca Babel \u2013 Pieter Bruegel Starszy | Analiza i historia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wie\u017ca Babel Bruegla (1563) to arcydzie\u0142o renesansu p\u00f3\u0142nocnego. Poznaj symbolik\u0119, kontekst i sekrety obrazu z Wiednia.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ArtworkPost.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-23T05:18:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-16T20:20:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/3840px-Pieter_Bruegel_the_Elder_-_The_Tower_of_Babel_28Vienna29_-_Google_Art_Project_-_edited.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1463\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dominik Szobak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dominik Szobak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/wieza-babel\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/wieza-babel\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Dominik Szobak\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cf4721735d50e57ff6d420aa01cdb37f\"},\"headline\":\"Wie\u017ca Babel\",\"datePublished\":\"2026-08-23T05:18:29+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-16T20:20:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/wieza-babel\\\/\"},\"wordCount\":1426,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/wieza-babel\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/3840px-Pieter_Bruegel_the_Elder_-_The_Tower_of_Babel_28Vienna29_-_Google_Art_Project_-_edited.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg\",\"keywords\":[\"Antwerpia\",\"Historia sztuki\",\"Kunsthistorisches Museum\",\"Malarstwo niderlandzkie\",\"Malarstwo religijne\",\"Pieter Bruegel Starszy\",\"Renesans P\u00f3\u0142nocny\",\"Symbolika w malarstwie\",\"Wie\u017ca Babel\",\"XVI wiek\"],\"articleSection\":[\"Obrazy\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/wieza-babel\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/wieza-babel\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/wieza-babel\\\/\",\"name\":\"Wie\u017ca Babel \u2013 Pieter Bruegel Starszy | Analiza i historia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/wieza-babel\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/wieza-babel\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/3840px-Pieter_Bruegel_the_Elder_-_The_Tower_of_Babel_28Vienna29_-_Google_Art_Project_-_edited.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg\",\"datePublished\":\"2026-08-23T05:18:29+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-16T20:20:10+00:00\",\"description\":\"Wie\u017ca Babel Bruegla (1563) to arcydzie\u0142o renesansu p\u00f3\u0142nocnego. Poznaj symbolik\u0119, kontekst i sekrety obrazu z Wiednia.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/wieza-babel\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/wieza-babel\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/wieza-babel\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/3840px-Pieter_Bruegel_the_Elder_-_The_Tower_of_Babel_28Vienna29_-_Google_Art_Project_-_edited.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/3840px-Pieter_Bruegel_the_Elder_-_The_Tower_of_Babel_28Vienna29_-_Google_Art_Project_-_edited.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg\",\"width\":2000,\"height\":1463,\"caption\":\"The Tower of Babel by Pieter Bruegel the Elder, 1563\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/wieza-babel\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wie\u017ca Babel\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/\",\"name\":\"ArtworkPost\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"ArtworkPost\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/artworkpost-logo@2x-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/artworkpost-logo@2x-1.png\",\"width\":1969,\"height\":240,\"caption\":\"ArtworkPost\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cf4721735d50e57ff6d420aa01cdb37f\",\"name\":\"Dominik Szobak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dominik Szobak\"},\"description\":\"Dominik Szobak is the founder and writer behind ArtworkPost. He started the site out of a simple conviction: that the world's most famous artworks are far more fascinating once you know the stories behind them. He digs into the history, symbolism, and small details that most people walk right past, and enjoys making art history approachable for anyone curious enough to look closer.\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/author\\\/dominik-szobak\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wie\u017ca Babel \u2013 Pieter Bruegel Starszy | Analiza i historia","description":"Wie\u017ca Babel Bruegla (1563) to arcydzie\u0142o renesansu p\u00f3\u0142nocnego. Poznaj symbolik\u0119, kontekst i sekrety obrazu z Wiednia.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Wie\u017ca Babel \u2013 Pieter Bruegel Starszy | Analiza i historia","og_description":"Wie\u017ca Babel Bruegla (1563) to arcydzie\u0142o renesansu p\u00f3\u0142nocnego. Poznaj symbolik\u0119, kontekst i sekrety obrazu z Wiednia.","og_url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/","og_site_name":"ArtworkPost.com","article_published_time":"2026-08-23T05:18:29+00:00","article_modified_time":"2026-09-16T20:20:10+00:00","og_image":[{"width":2000,"height":1463,"url":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/3840px-Pieter_Bruegel_the_Elder_-_The_Tower_of_Babel_28Vienna29_-_Google_Art_Project_-_edited.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dominik Szobak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dominik Szobak","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/"},"author":{"name":"Dominik Szobak","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#\/schema\/person\/cf4721735d50e57ff6d420aa01cdb37f"},"headline":"Wie\u017ca Babel","datePublished":"2026-08-23T05:18:29+00:00","dateModified":"2026-09-16T20:20:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/"},"wordCount":1426,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/3840px-Pieter_Bruegel_the_Elder_-_The_Tower_of_Babel_28Vienna29_-_Google_Art_Project_-_edited.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg","keywords":["Antwerpia","Historia sztuki","Kunsthistorisches Museum","Malarstwo niderlandzkie","Malarstwo religijne","Pieter Bruegel Starszy","Renesans P\u00f3\u0142nocny","Symbolika w malarstwie","Wie\u017ca Babel","XVI wiek"],"articleSection":["Obrazy"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/","url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/","name":"Wie\u017ca Babel \u2013 Pieter Bruegel Starszy | Analiza i historia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/3840px-Pieter_Bruegel_the_Elder_-_The_Tower_of_Babel_28Vienna29_-_Google_Art_Project_-_edited.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg","datePublished":"2026-08-23T05:18:29+00:00","dateModified":"2026-09-16T20:20:10+00:00","description":"Wie\u017ca Babel Bruegla (1563) to arcydzie\u0142o renesansu p\u00f3\u0142nocnego. Poznaj symbolik\u0119, kontekst i sekrety obrazu z Wiednia.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/#primaryimage","url":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/3840px-Pieter_Bruegel_the_Elder_-_The_Tower_of_Babel_28Vienna29_-_Google_Art_Project_-_edited.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg","contentUrl":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/3840px-Pieter_Bruegel_the_Elder_-_The_Tower_of_Babel_28Vienna29_-_Google_Art_Project_-_edited.jpgutm_sourcecommons.wikimedia.jpg","width":2000,"height":1463,"caption":"The Tower of Babel by Pieter Bruegel the Elder, 1563"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wieza-babel\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wie\u017ca Babel"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#website","url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/","name":"ArtworkPost","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#organization","name":"ArtworkPost","url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/artworkpost-logo@2x-1.png","contentUrl":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/artworkpost-logo@2x-1.png","width":1969,"height":240,"caption":"ArtworkPost"},"image":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#\/schema\/person\/cf4721735d50e57ff6d420aa01cdb37f","name":"Dominik Szobak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dominik Szobak"},"description":"Dominik Szobak is the founder and writer behind ArtworkPost. He started the site out of a simple conviction: that the world's most famous artworks are far more fascinating once you know the stories behind them. He digs into the history, symbolism, and small details that most people walk right past, and enjoys making art history approachable for anyone curious enough to look closer.","sameAs":["https:\/\/artworkpost.com"],"url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/author\/dominik-szobak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1268"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1268\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2102,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1268\/revisions\/2102"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1266"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1268"},{"taxonomy":"artist","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/artist?post=1268"},{"taxonomy":"movement","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/movement?post=1268"},{"taxonomy":"museum","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/museum?post=1268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}