{"id":384,"date":"2026-06-29T05:18:41","date_gmt":"2026-06-29T05:18:41","guid":{"rendered":"https:\/\/artworkpost.com\/partenon\/"},"modified":"2026-09-16T18:36:47","modified_gmt":"2026-09-16T18:36:47","slug":"partenon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/","title":{"rendered":"Partenon"},"content":{"rendered":"<p class=\"lead\"><strong>W tym budynku nie ma prostych linii. \u017badna kolumna nie stoi pionowo, podstawa nie jest p\u0142aska, a naro\u017cne kolumny s\u0105 grubsze od pozosta\u0142ych. To wszystko celowo \u2014 Grecy skorygowali architektur\u0119 pod ludzkie oko, bo doskona\u0142a geometria wygl\u0105da z do\u0142u na wykrzywion\u0105. Partenon sprawia wra\u017cenie idealnego, poniewa\u017c idealny nie jest.<\/strong><\/p>\n<h2>Najwa\u017cniejsze fakty<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Architekci:<\/strong> <a href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/artist\/ictinus-and-callicrates\/\">Iktinos i Kallikrates<\/a>, nadz\u00f3r artystyczny Fidiasz<\/li>\n<li><strong>Lata budowy:<\/strong> 447\u2013438 p.n.e. (dekoracja rze\u017abiarska do 432 p.n.e.)<\/li>\n<li><strong>Materia\u0142:<\/strong> marmur pentelicki, porz\u0105dek dorycki z elementami jo\u0144skimi<\/li>\n<li><strong>Wymiary:<\/strong> 69,5 \u00d7 30,9 m; kolumny wysokie na 10,4 m<\/li>\n<li><strong>Kolumny:<\/strong> 8 na kr\u00f3tszych bokach, 17 na d\u0142u\u017cszych<\/li>\n<li><strong>Nurt:<\/strong> <a href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/movement\/ancient-art\/\">architektura staro\u017cytnej Grecji<\/a><\/li>\n<li><strong>Lokalizacja:<\/strong> Akropol, Ateny<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Co czyni Partenon tak wyj\u0105tkowym?<\/h2>\n<p>Na pierwszy rzut oka to budowla idealnie prostoliniowa. To z\u0142udzenie, i to zaplanowane.<\/p>\n<p>Architekci wprowadzili dziesi\u0105tki drobnych odchyle\u0144 od regularno\u015bci, zwanych <em>refinements<\/em> \u2014 korektami optycznymi:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Kolumny pochylaj\u0105 si\u0119 do \u015brodka.<\/strong> Gdyby przed\u0142u\u017cy\u0107 ich osie, spotka\u0142yby si\u0119 oko\u0142o p\u00f3\u0142tora kilometra nad budynkiem.<\/li>\n<li><strong>Stylobat jest wypuk\u0142y.<\/strong> Podstawa unosi si\u0119 ku \u015brodkowi o kilkana\u015bcie centymetr\u00f3w \u2014 na d\u0142u\u017cszym boku oko\u0142o jedenastu.<\/li>\n<li><strong>Kolumny maj\u0105 entaz\u0119<\/strong> \u2014 delikatne zgrubienie w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci trzonu, kt\u00f3re kompensuje wra\u017cenie wkl\u0119s\u0142o\u015bci.<\/li>\n<li><strong>Naro\u017cne kolumny s\u0105 grubsze<\/strong> od pozosta\u0142ych i stoj\u0105 bli\u017cej s\u0105siad\u00f3w. Na tle jasnego nieba wydawa\u0142yby si\u0119 inaczej cie\u0144sze.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Efekt jest taki, \u017ce budynek wygl\u0105da na doskonale prosty, cho\u0107 nie ma w nim niemal \u017cadnej prostej linii. Wymaga\u0142o to od kamieniarzy wykucia ka\u017cdego bloku indywidualnie \u2014 nie ma tu dw\u00f3ch identycznych element\u00f3w.<\/p>\n<p>Warto doda\u0107, \u017ce Partenon \u0142\u0105czy dwa porz\u0105dki. Zewn\u0119trznie jest dorycki, ale wok\u00f3\u0142 celli biegnie ci\u0105g\u0142y fryz \u2014 cecha typowo jo\u0144ska. W 447 roku p.n.e. by\u0142o to \u015bmia\u0142e.<\/p>\n<h2>Kontekst historyczny<\/h2>\n<p>Budow\u0119 rozpocz\u0119to w 447 roku p.n.e., w szczytowym momencie pot\u0119gi Aten. Perykles postanowi\u0142 przekszta\u0142ci\u0107 miasto w centrum kulturalne \u015bwiata greckiego.<\/p>\n<p>Budynek zast\u0105pi\u0142 \u015bwi\u0105tyni\u0119 zniszczon\u0105 przez Pers\u00f3w w 480 p.n.e. \u2014 t\u0119, kt\u00f3rej niedoko\u0144czone b\u0119bny kolumn Ate\u0144czycy wmurowali potem w p\u00f3\u0142nocn\u0105 \u015bcian\u0119 Akropolu, celowo widoczne z miasta, jako pomnik perskiego najazdu.<\/p>\n<p><strong>Finansowanie by\u0142o skandalem.<\/strong> Pieni\u0105dze pochodzi\u0142y ze skarbu Zwi\u0105zku Morskiego, sk\u0142adek sojusznik\u00f3w na obron\u0119 przed Persj\u0105. Perykles przeni\u00f3s\u0142 skarbiec z Delos do Aten i wyda\u0142 go na budowle. Plutarch pisze, \u017ce przeciwnicy oskar\u017cali go o strojenie miasta jak pr\u00f3\u017cn\u0105 kobiet\u0119, za cudze pieni\u0105dze.<\/p>\n<p>Wewn\u0105trz stan\u0105\u0142 pos\u0105g Ateny Partenos \u2014 dwana\u015bcie metr\u00f3w wysoko\u015bci, ze z\u0142ota i ko\u015bci s\u0142oniowej, dzie\u0142o Fidiasza. Samo z\u0142oto na szat\u0119 wa\u017cy\u0142o ponad ton\u0119 i by\u0142o zdejmowalne, \u017ceby da\u0142o si\u0119 je w razie potrzeby przetopi\u0107. Pos\u0105g zagin\u0105\u0142 w staro\u017cytno\u015bci; znamy go z opis\u00f3w i ma\u0142ych kopii.<\/p>\n<p><strong>Fidiasz sko\u0144czy\u0142 \u017ale.<\/strong> Oskar\u017cono go o zagarni\u0119cie cz\u0119\u015bci z\u0142ota, a potem o bezbo\u017cno\u015b\u0107 \u2014 mia\u0142 umie\u015bci\u0107 w\u0142asny wizerunek i podobizn\u0119 Peryklesa na tarczy bogini. Wedle Plutarcha zmar\u0142 w wi\u0119zieniu.<\/p>\n<h2>Na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119<\/h2>\n<p><strong>Entaza.<\/strong> Sp\u00f3jrz na kolumn\u0119 z boku, wzd\u0142u\u017c trzonu. Zgrubienie jest subtelne \u2014 kilkana\u015bcie milimetr\u00f3w \u2014 ale widoczne, gdy si\u0119 wie, czego szuka\u0107.<\/p>\n<p><strong>Metopy.<\/strong> P\u0142askorze\u017aby mi\u0119dzy tryglifami przedstawiaj\u0105 cztery bitwy: centauromachi\u0119, gigantomachi\u0119, amazonomachi\u0119 i wojn\u0119 troja\u0144sk\u0105. Ka\u017cda to ta sama metafora \u2014 porz\u0105dek przeciw chaosowi, Grecy przeciw barbarzy\u0144com.<\/p>\n<p><strong>Fryz.<\/strong> Sto sze\u015b\u0107dziesi\u0105t metr\u00f3w ci\u0105g\u0142ej p\u0142askorze\u017aby wok\u00f3\u0142 celli, z procesj\u0105 ponad trzystu postaci i dwustu zwierz\u0105t. Najcz\u0119\u015bciej odczytuje si\u0119 go jako Wielkie Panatenaje. To osobliwe: na \u015bwi\u0105tyni pokazano nie bog\u00f3w ani mitycznych heros\u00f3w, tylko samych Ate\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Kolor.<\/strong> Partenon nie by\u0142 bia\u0142y. Metopy, fryz i detale architektoniczne pokrywa\u0142a czerwie\u0144, b\u0142\u0119kit i z\u0142oto. Biel, kt\u00f3r\u0105 dzi\u015b podziwiamy, to wyp\u0142ukany przez wieki marmur. Badania z u\u017cyciem obrazowania w \u015bwietle rozproszonym potwierdzi\u0142y \u015blady pigment\u00f3w, w tym egipskiego b\u0142\u0119kitu.<\/p>\n<p><strong>Marmur zmienia kolor.<\/strong> Marmur pentelicki zawiera \u017celazo, kt\u00f3re utlenia si\u0119 na powietrzu. Dlatego w \u015bwietle popo\u0142udniowym budynek przybiera ciep\u0142y, miodowy odcie\u0144.<\/p>\n<h2>Tysi\u0105c osiemset lat przer\u00f3bek<\/h2>\n<p>To najbardziej niedoceniana cz\u0119\u015b\u0107 historii tego budynku.<\/p>\n<p><strong>\u015awi\u0105tynia Ateny<\/strong> \u2014 od 438 p.n.e.<\/p>\n<p><strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 chrze\u015bcija\u0144ski<\/strong> \u2014 od oko\u0142o VI wieku, pod wezwaniem Matki Boskiej. Wybito apsyd\u0119 we wschodniej \u015bcianie, zamurowano kolumnady, dobudowano dzwonnic\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 metop uszkodzono, bo przedstawia\u0142y poga\u0144skie b\u00f3stwa.<\/p>\n<p><strong>Meczet<\/strong> \u2014 po zdobyciu Aten przez Turk\u00f3w w 1458 roku. Dzwonnic\u0119 przerobiono na minaret.<\/p>\n<p><strong>Sk\u0142ad prochu<\/strong> \u2014 i to by\u0142 koniec. <strong>26 wrze\u015bnia 1687 roku<\/strong> wenecki pocisk mo\u017adzierzowy trafi\u0142 w osma\u0144ski arsena\u0142 urz\u0105dzony we wn\u0119trzu. Eksplozja rozerwa\u0142a budynek: run\u0105\u0142 dach, zawali\u0142a si\u0119 cella i cz\u0119\u015b\u0107 kolumnad. Zgin\u0119\u0142o oko\u0142o trzystu os\u00f3b.<\/p>\n<p>Zaraz potem wenecki dow\u00f3dca Francesco Morosini pr\u00f3bowa\u0142 zdj\u0105\u0107 z zachodniego przycz\u00f3\u0142ka rze\u017aby Posejdona i koni Ateny. Liny pu\u015bci\u0142y, rze\u017aby spad\u0142y i roztrzaska\u0142y si\u0119.<\/p>\n<p>W 1687 roku Partenon sta\u0142 praktycznie nienaruszony, po dw\u00f3ch tysi\u0105cach stu latach. Jedna noc zmieni\u0142a to na zawsze.<\/p>\n<h2>Marmury Elgina<\/h2>\n<p>W latach 1801\u20131812 lord Elgin, brytyjski ambasador przy Porcie Osma\u0144skiej, kaza\u0142 zdj\u0105\u0107 z Partenonu oko\u0142o po\u0142owy zachowanej dekoracji rze\u017abiarskiej \u2014 wi\u0119kszo\u015b\u0107 fryzu, pi\u0119tna\u015bcie metop i figury z przycz\u00f3\u0142k\u00f3w. Przewieziono je do Londynu, gdzie w 1816 roku kupi\u0142 je rz\u0105d brytyjski dla British Museum.<\/p>\n<p>Elgin powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 na zgod\u0119 w\u0142adz osma\u0144skich. Orygina\u0142 tego dokumentu nie zachowa\u0142 si\u0119; znany jest tylko w\u0142oski przek\u0142ad o spornym zakresie.<\/p>\n<p>Sprawa wywo\u0142ywa\u0142a kontrowersje od pocz\u0105tku. Byron nazwa\u0142 Elgina grabie\u017cc\u0105 w \u201eW\u0119dr\u00f3wkach Childe Harolda&#8221;.<\/p>\n<p>Grecja domaga si\u0119 zwrotu od lat siedemdziesi\u0105tych. W 2009 roku otwarto Muzeum Akropolu z pust\u0105 sal\u0105 przygotowan\u0105 na przyj\u0119cie rze\u017ab \u2014 g\u00f3rna kondygnacja ma dok\u0142adnie wymiary celli Partenonu i jest zwr\u00f3cona ku wzg\u00f3rzu. Brakuj\u0105ce fragmenty zast\u0105piono bia\u0142ymi odlewami gipsowymi, \u017ceby luki by\u0142y widoczne.<\/p>\n<p>Rozmowy mi\u0119dzy Grecj\u0105 a British Museum trwaj\u0105. Kilka muze\u00f3w, mi\u0119dzy innymi watyka\u0144skie i sycylijskie, zwr\u00f3ci\u0142o w ostatnich latach posiadane fragmenty.<\/p>\n<h2>Dziedzictwo i wp\u0142yw<\/h2>\n<p>Partenon wyznaczy\u0142 kanon, kt\u00f3ry Europa uzna\u0142a za w\u0142asny. Neoklasycyzm XVIII i XIX wieku czerpa\u0142 z niego pe\u0142nymi gar\u015bciami \u2014 od British Museum po Bram\u0119 Brandenbursk\u0105 i Walhall\u0119 pod Ratyzbon\u0105.<\/p>\n<p>W Stanach cytuje go niemal ka\u017cdy budynek federalny. W Nashville stoi pe\u0142nowymiarowa replika z 1897 roku, wraz z rekonstrukcj\u0105 pos\u0105gu Ateny \u2014 jedyne miejsce, gdzie mo\u017cna zobaczy\u0107, jak wn\u0119trze wygl\u0105da\u0142o.<\/p>\n<p>Warto doda\u0107, \u017ce sam budynek jest dzi\u015b w po\u0142owie rekonstrukcj\u0105. Prace prowadzone od 1975 roku polegaj\u0105 mi\u0119dzy innymi na demonta\u017cu i ponownym monta\u017cu element\u00f3w \u017ale zestawionych podczas napraw z pocz\u0105tku XX wieku \u2014 u\u017cyto wtedy \u017celaznych klamer, kt\u00f3re zardzewia\u0142y i rozsadzi\u0142y marmur od \u015brodka. Antyczne klamry by\u0142y zalewane o\u0142owiem, kt\u00f3ry je izolowa\u0142. Rzymianie i Grecy wiedzieli wi\u0119cej ni\u017c in\u017cynierowie z 1900 roku.<\/p>\n<h2>Gdzie i jak zwiedza\u0107<\/h2>\n<p>Partenon stoi na Akropolu w Atenach. Najbli\u017csza stacja metra to Akropoli na linii czerwonej.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Do wn\u0119trza nie mo\u017cna wej\u015b\u0107.<\/strong> Trasa prowadzi wok\u00f3\u0142 budynku. To warto wiedzie\u0107 wcze\u015bniej, \u017ceby unikn\u0105\u0107 rozczarowania.<\/li>\n<li>Przyjd\u017a zaraz po otwarciu albo na ostatnie dwie godziny. W lipcu i sierpniu stanowisko bywa zamykane w godzinach najwi\u0119kszego upa\u0142u.<\/li>\n<li>Nie ma cienia. We\u017a wod\u0119 i nakrycie g\u0142owy.<\/li>\n<li>Marmurowe stopnie s\u0105 wypolerowane przez miliony st\u00f3p i bywaj\u0105 \u015bliskie. Buty z podeszw\u0105 maj\u0105 znaczenie.<\/li>\n<li>Bilet \u0142\u0105czony obejmuje kilka stanowisk w Atenach. Ceny i godziny sprawd\u017a przed wyjazdem na stronie ministerstwa kultury.<\/li>\n<li><strong>Muzeum Akropolu jest obowi\u0105zkowe<\/strong> \u2014 u podn\u00f3\u017ca wzg\u00f3rza. Zobaczysz tam oryginalne kariatydy z Erechtejonu, zachowane fragmenty fryzu i sal\u0119 pokazuj\u0105c\u0105, czego brakuje.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Na samym wzg\u00f3rzu obejrzyj te\u017c Erechtejon z gankiem kariatyd, \u015bwi\u0105tyni\u0119 Ateny Nike i Propyleje. Wszystko razem zajmuje dwie\u2013trzy godziny.<\/p>\n<h2>Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h2>\n<h3>Kiedy zbudowano Partenon?<\/h3>\n<p>Budow\u0119 prowadzono w latach 447\u2013438 p.n.e., a dekoracj\u0119 rze\u017abiarsk\u0105 uko\u0144czono oko\u0142o 432 p.n.e. Budynek konstrukcyjny powsta\u0142 wi\u0119c w dziewi\u0119\u0107 lat.<\/p>\n<h3>Dlaczego Partenon jest w ruinie?<\/h3>\n<p>Przez eksplozj\u0119 26 wrze\u015bnia 1687 roku. Wenecki pocisk trafi\u0142 w osma\u0144ski sk\u0142ad prochu urz\u0105dzony wewn\u0105trz \u015bwi\u0105tyni. Do tego momentu budynek, mimo przer\u00f3bek na ko\u015bci\u00f3\u0142 i meczet, by\u0142 w wi\u0119kszo\u015bci nienaruszony.<\/p>\n<h3>Czy Partenon by\u0142 bia\u0142y?<\/h3>\n<p>Nie. Rze\u017aby i detale by\u0142y malowane czerwieni\u0105, b\u0142\u0119kitem i z\u0142otem, co potwierdzi\u0142y badania \u015bladowych pigment\u00f3w. Bia\u0142y marmur to efekt wymycia barwnik\u00f3w przez wieki.<\/p>\n<h3>Czym s\u0105 marmury Elgina?<\/h3>\n<p>To oko\u0142o po\u0142owa zachowanej dekoracji rze\u017abiarskiej Partenonu, zdj\u0119ta w latach 1801\u20131812 przez lorda Elgina i przewieziona do Londynu. Od 1816 roku znajduje si\u0119 w British Museum. Grecja domaga si\u0119 zwrotu.<\/p>\n<h3>Czy mo\u017cna wej\u015b\u0107 do \u015brodka?<\/h3>\n<p>Nie. Zwiedzanie odbywa si\u0119 na zewn\u0105trz, wok\u00f3\u0142 budowli. Wn\u0119trze jest niedost\u0119pne ze wzgl\u0119du na stan konstrukcji i prace konserwatorskie.<\/p>\n<h3>Dlaczego kolumny nie stoj\u0105 pionowo?<\/h3>\n<p>Bo pionowe wygl\u0105da\u0142yby z do\u0142u na rozchylone. Wszystkie pochylaj\u0105 si\u0119 lekko do \u015brodka \u2014 ich osie zbieg\u0142yby si\u0119 p\u00f3\u0142tora kilometra nad dachem. To jedna z kilku korekt optycznych zastosowanych w tym budynku.<\/p>\n<p>Je\u015bli Partenon rozbudzi\u0142 w Tobie ciekawo\u015b\u0107 antyku, poznaj <a href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/panteon\/\">Panteon<\/a> w Rzymie \u2014 \u015bwi\u0105tyni\u0119 zbudowan\u0105 pi\u0119\u0107set lat p\u00f3\u017aniej, z zupe\u0142nie innego materia\u0142u i wed\u0142ug zupe\u0142nie innej logiki: nie po to, \u017ceby imponowa\u0107 z zewn\u0105trz, tylko \u017ceby przyt\u0142oczy\u0107 od wewn\u0105trz.<\/p>\n<p class=\"image-attribution\" style=\"font-size:0.85em;color:#666;\"><em>Zdj\u0119cie: Partenon, Ateny (447\u2013432 p.n.e.). Licencja: Public Domain. \u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:The_Parthenon_in_Athens.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikimedia Commons<\/a>.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W tym budynku nie ma prostych linii. \u017badna kolumna nie stoi pionowo, podstawa nie jest p\u0142aska, a naro\u017cne kolumny s\u0105 grubsze od pozosta\u0142ych. To wszystko celowo \u2014 Grecy skorygowali architektur\u0119 pod ludzkie oko, bo doskona\u0142a geometria wygl\u0105da z do\u0142u na wykrzywion\u0105. Partenon sprawia wra\u017cenie idealnego, poniewa\u017c idealny nie jest. Najwa\u017cniejsze fakty Architekci: Iktinos i Kallikrates,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":382,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[1954],"tags":[2076,1963,2075,2077,2078,2079,2081,2080,2074,1683,1679],"artist":[2072],"movement":[1677],"museum":[2073],"class_list":["post-384","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-architektura","tag-akropol","tag-ancient-art","tag-architektura-klasyczna","tag-ateny","tag-iktinos","tag-kallikrates","tag-marmury-elgina","tag-neoklasycyzm","tag-partenon","tag-starozytna-grecja","tag-sztuka-starozytna","artist-ictinus-and-callicrates","movement-ancient-art","museum-athens-greece"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Partenon \u2013 Iktinos i Kallikrates | Historia i symbolika<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Partenon na Akropolu w Atenach to arcydzie\u0142o staro\u017cytnej architektury. Poznaj jego histori\u0119, symbolik\u0119 i praktyczne wskaz\u00f3wki dla zwiedzaj\u0105cych.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Partenon \u2013 Iktinos i Kallikrates | Historia i symbolika\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Partenon na Akropolu w Atenach to arcydzie\u0142o staro\u017cytnej architektury. Poznaj jego histori\u0119, symbolik\u0119 i praktyczne wskaz\u00f3wki dla zwiedzaj\u0105cych.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ArtworkPost.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-29T05:18:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-16T18:36:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/The_Parthenon_in_Athens.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1144\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"804\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dominik Szobak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dominik Szobak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/partenon\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/partenon\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Dominik Szobak\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cf4721735d50e57ff6d420aa01cdb37f\"},\"headline\":\"Partenon\",\"datePublished\":\"2026-06-29T05:18:41+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-16T18:36:47+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/partenon\\\/\"},\"wordCount\":1614,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/partenon\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/The_Parthenon_in_Athens.jpg\",\"keywords\":[\"Akropol\",\"Ancient Art\",\"Architektura klasyczna\",\"Ateny\",\"Iktinos\",\"Kallikrates\",\"Marmury Elgina\",\"Neoklasycyzm\",\"Partenon\",\"Staro\u017cytna Grecja\",\"Sztuka staro\u017cytna\"],\"articleSection\":[\"Architektura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/partenon\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/partenon\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/partenon\\\/\",\"name\":\"Partenon \u2013 Iktinos i Kallikrates | Historia i symbolika\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/partenon\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/partenon\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/The_Parthenon_in_Athens.jpg\",\"datePublished\":\"2026-06-29T05:18:41+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-16T18:36:47+00:00\",\"description\":\"Partenon na Akropolu w Atenach to arcydzie\u0142o staro\u017cytnej architektury. Poznaj jego histori\u0119, symbolik\u0119 i praktyczne wskaz\u00f3wki dla zwiedzaj\u0105cych.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/partenon\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/partenon\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/partenon\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/The_Parthenon_in_Athens.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/The_Parthenon_in_Athens.jpg\",\"width\":1144,\"height\":804,\"caption\":\"Parthenon by Ictinus and Callicrates, 447 BC\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/partenon\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Partenon\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/\",\"name\":\"ArtworkPost\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"ArtworkPost\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/artworkpost-logo@2x-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/artworkpost-logo@2x-1.png\",\"width\":1969,\"height\":240,\"caption\":\"ArtworkPost\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cf4721735d50e57ff6d420aa01cdb37f\",\"name\":\"Dominik Szobak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dominik Szobak\"},\"description\":\"Dominik Szobak is the founder and writer behind ArtworkPost. He started the site out of a simple conviction: that the world's most famous artworks are far more fascinating once you know the stories behind them. He digs into the history, symbolism, and small details that most people walk right past, and enjoys making art history approachable for anyone curious enough to look closer.\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/artworkpost.com\\\/pl\\\/author\\\/dominik-szobak\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Partenon \u2013 Iktinos i Kallikrates | Historia i symbolika","description":"Partenon na Akropolu w Atenach to arcydzie\u0142o staro\u017cytnej architektury. Poznaj jego histori\u0119, symbolik\u0119 i praktyczne wskaz\u00f3wki dla zwiedzaj\u0105cych.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Partenon \u2013 Iktinos i Kallikrates | Historia i symbolika","og_description":"Partenon na Akropolu w Atenach to arcydzie\u0142o staro\u017cytnej architektury. Poznaj jego histori\u0119, symbolik\u0119 i praktyczne wskaz\u00f3wki dla zwiedzaj\u0105cych.","og_url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/","og_site_name":"ArtworkPost.com","article_published_time":"2026-06-29T05:18:41+00:00","article_modified_time":"2026-09-16T18:36:47+00:00","og_image":[{"width":1144,"height":804,"url":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/The_Parthenon_in_Athens.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dominik Szobak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dominik Szobak","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/"},"author":{"name":"Dominik Szobak","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#\/schema\/person\/cf4721735d50e57ff6d420aa01cdb37f"},"headline":"Partenon","datePublished":"2026-06-29T05:18:41+00:00","dateModified":"2026-09-16T18:36:47+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/"},"wordCount":1614,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/The_Parthenon_in_Athens.jpg","keywords":["Akropol","Ancient Art","Architektura klasyczna","Ateny","Iktinos","Kallikrates","Marmury Elgina","Neoklasycyzm","Partenon","Staro\u017cytna Grecja","Sztuka staro\u017cytna"],"articleSection":["Architektura"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/","url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/","name":"Partenon \u2013 Iktinos i Kallikrates | Historia i symbolika","isPartOf":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/The_Parthenon_in_Athens.jpg","datePublished":"2026-06-29T05:18:41+00:00","dateModified":"2026-09-16T18:36:47+00:00","description":"Partenon na Akropolu w Atenach to arcydzie\u0142o staro\u017cytnej architektury. Poznaj jego histori\u0119, symbolik\u0119 i praktyczne wskaz\u00f3wki dla zwiedzaj\u0105cych.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/#primaryimage","url":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/The_Parthenon_in_Athens.jpg","contentUrl":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/The_Parthenon_in_Athens.jpg","width":1144,"height":804,"caption":"Parthenon by Ictinus and Callicrates, 447 BC"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/partenon\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Partenon"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#website","url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/","name":"ArtworkPost","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#organization","name":"ArtworkPost","url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/artworkpost-logo@2x-1.png","contentUrl":"https:\/\/artworkpost.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/artworkpost-logo@2x-1.png","width":1969,"height":240,"caption":"ArtworkPost"},"image":{"@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/#\/schema\/person\/cf4721735d50e57ff6d420aa01cdb37f","name":"Dominik Szobak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb47c4b842fc4af3eddca38e0c4207193c815672cdef9dcb71cb417434bfb95?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dominik Szobak"},"description":"Dominik Szobak is the founder and writer behind ArtworkPost. He started the site out of a simple conviction: that the world's most famous artworks are far more fascinating once you know the stories behind them. He digs into the history, symbolism, and small details that most people walk right past, and enjoys making art history approachable for anyone curious enough to look closer.","sameAs":["https:\/\/artworkpost.com"],"url":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/author\/dominik-szobak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=384"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1974,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/384\/revisions\/1974"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/382"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=384"},{"taxonomy":"artist","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/artist?post=384"},{"taxonomy":"movement","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/movement?post=384"},{"taxonomy":"museum","embeddable":true,"href":"https:\/\/artworkpost.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/museum?post=384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}