Rzeźba

  • Mała czternastoletnia tancerka

    Wiemy, jak nazywała się ta dziewczynka, i nie wiemy, co się z nią stało. Marie van Goethem, córka belgijskiej praczki i krawca, została wyrzucona ze szkoły baletowej Opery Paryskiej w 1882 roku za nieobecności. Miała wtedy około piętnastu lat. Po tej dacie znika z dokumentów całkowicie. Rzeźba, przez którą ją znamy, powstała rok wcześniej. Najważniejsze…

  • Zadumany Bodhisattwa (Skarb Narodowy nr 78)

    Dwie najsłynniejsze rzeźby Korei stoją dziś w jednej sali, w ciemności, naprzeciw siebie. Muzeum Narodowe Korei otworzyło ją w 2021 roku i nazwało Salą Zadumy. Nie ma tam gablot, opisów ani ozdób — tylko dwie figury na lekko pochyłej posadzce, przy której idzie się wolniej. Przez pięćdziesiąt lat wcześniej obie były pokazywane osobno, rotacyjnie. Najważniejsze…

  • Statua Wolności

    Kajdan u stóp Statui Wolności nie widać z dołu i nikt ich nie zobaczy bez helikoptera. To nie przypadek. Bartholdi w pierwszym projekcie dał postaci zerwany łańcuch w dłoni — wyraźny znak zniesienia niewolnictwa. Amerykańscy fundatorzy uznali to za zbyt drażliwe siedem lat po wojnie secesyjnej. Łańcuch przeniesiono pod stopy, gdzie przestał być widoczny. Najważniejsze…

  • Moai

    Ahu Tongariki — piętnaście posągów, które widuje się na wszystkich zdjęciach z Wyspy Wielkanocnej — leżało jeszcze trzydzieści lat temu w gruzach, rozrzucone po zboczu przez tsunami z 1960 roku. Podniosła je japońska firma dźwigowa Tadano, która przysłała żuraw na drugi koniec świata i zrobiła to bezpłatnie. Prace trwały od 1992 do 1996 roku. Najważniejsze…

  • Wielki Sfinks z Gizy

    Znamy nazwisko człowieka, który odbił Sfinksowi nos. Nie był to Napoleon — ten mit powstał kilkaset lat później. W kronice z XV wieku egipski historyk al-Makrizi zapisał, że w 1378 roku sufi imieniem Muhammad Sa’im al-Dahr zniszczył twarz posągu, oburzony tym, że okoliczni chłopi składają mu ofiary. Według relacji został za to stracony. Najważniejsze fakty…

  • Nike z Samotraki

    Kilka metrów od tej rzeźby, w małej gablocie na podeście schodów, leży jej prawa dłoń. Odnaleziono ją w 1950 roku, osiemdziesiąt siedem lat po odkryciu posągu. Palce są rozwarte — co oznacza, że Nike niczego nie trzymała. Nie miała wieńca ani trąbki, jak zakładano przez sto lat. Miała uniesioną, otwartą dłoń. Najważniejsze fakty Artysta: nieznany,…

  • Myśliciel

    Ta rzeźba nie miała być filozofem. Rodin nazwał ją najpierw „Poetą” i umieścił nad wrotami piekła jako portret Dantego, patrzącego w dół na potępionych. Miała siedemdziesiąt centymetrów i była jedną z dwustu figur na jednych drzwiach. Dopiero po dwudziestu latach ktoś wpadł na pomysł, żeby ją powiększyć i postawić osobno. Najważniejsze fakty Artysta: Auguste Rodin…

  • Wenus z Milo

    Ta rzeźba została podpisana. Wraz z posągiem znaleziono postument z inskrypcją: „Aleksandros, syn Menidesa, obywatel Antiochii nad Meandrem, wykonał to”. Postument trafił do Luwru — i po kilku latach zniknął z ekspozycji. Powód był prosty: podpis datował dzieło na epokę hellenistyczną, a Luwr sprzedawał je jako arcydzieło klasycznej Grecji z czasów Fidiasza. Najważniejsze fakty Artysta:…

  • Dawid Michała Anioła

    Ten marmur leżał porzucony przez ponad czterdzieści lat. Dwóch rzeźbiarzy odstąpiło od pracy, uznając blok za zepsuty — był za wąski, pełen żył i naciętych już miejsc. Michał Anioł miał dwadzieścia sześć lat, gdy przekonał kapitułę katedralną, żeby dała mu spróbować. Wąskość bloku widać zresztą do dziś: Dawid jest płytki, a z boku wygląda zupełnie…