Romantyzm zdominował sztukę europejską początku XIX wieku, wynosząc emocję, wyobraźnię i wzniosłą potęgę natury ponad oświeceniowy rozum. Od mglistych pustkowi Caspara Davida Friedricha po rewolucyjny żar Eugène’a Delacroix – nauczył malarstwo czuć.
Na tym obrazie biegnie zając i większość widzów go nie zauważa. Znajduje się na torach, przed lokomotywą, po prawej stronie — ciemna kreska na ciemnym tle. Według relacji malarza George’a Lesliego, który jako chłopiec obserwował Turnera nanoszącego poprawki przed wystawą, to właśnie zwierzę, nie maszyna, miało przedstawiać szybkość. Najważniejsze fakty Artysta: J. M. W. Turner…
Ten okręt nie mógł tak wyglądać. Zanim Temeraire wyruszył w ostatnią drogę, marynarka zdjęła z niego wszystko, co dało się odzyskać: maszty, reje, olinowanie, działa, kotwice, okucia. Holowano pusty kadłub — zachował się rysunek wykonany na miejscu przez Williama Beatsona, brata szkutnika, który to potwierdza. Turner domalował maszty. I odwrócił geografię: okręt płynął w górę…
Wielu badaczy uważa, że to lepszy obraz z tej pary. Goya namalował go kilka lat po akcie i widać to w każdym pociągnięciu pędzla — farba kładziona jest szybciej, szerzej, z większą swobodą. Akt jest gładki i wypracowany; ubrana maja jest malowana brawurowo. Jeśli patrzysz tylko na to, co przedstawia, mijasz połowę. Najważniejsze fakty Artysta:…
Ten obraz nie jest pierwszym aktem, w którym kobieta patrzy na widza — Tycjan zrobił to dwieście pięćdziesiąt lat wcześniej. Przełom polega na czymś innym. To pierwszy znany w sztuce zachodniej akt pokazujący owłosienie łonowe, bez mitologicznej wymówki i bez jakiegokolwiek gestu skromności. Dla inkwizycji to wystarczyło. Najważniejsze fakty Artysta: Francisco Goya (1746–1828) Tytuł hiszpański:…
Znaczna część tego, co widzisz na tym płótnie, nie została namalowana przez Goyę. Podczas ewakuacji zbiorów Prado w czasie hiszpańskiej wojny domowej obraz został poważnie uszkodzony — ucierpiał znacznie bardziej niż jego bliźniak, „Trzeci maja”. Duże fragmenty trzeba było odtworzyć. To jeden z powodów, dla których „Szarża” uchodzi za słabszy z tej pary. Najważniejsze fakty…
Przez pierwsze czterdzieści lat nikt tego obrazu nie oglądał. Po namalowaniu w 1814 roku trafił do magazynu i pozostał tam do 1872, gdy po raz pierwszy odnotowano go w katalogu Prado. Powód był prosty: Ferdynand VII, który zapłacił za dzieło, nie chciał wisieć obok przypomnienia, że władzę odzyskał dzięki ludziom, których potem prześladował. Najważniejsze fakty…
Ten obraz nie wygląda tak, jak go namalował Goya. Przed przeniesieniem malowidła ze ściany na płótno w 1874 roku sfotografował je Jean Laurent — i to zdjęcie pokazuje coś innego. Fresk był szerszy, a po prawej stronie znajdowały się elementy, których dziś nie ma. Konserwator usunął je przy transferze. Widzimy wersję okrojoną i poprawioną. Najważniejsze…
Czy wiesz, że Wolność wiodąca lud przez długi czas nie wisiała publicznie, bo francuskie władze uznały ją za zbyt wywrotową? Obraz, który dziś jest jednym z symboli Francji, przez lata był ukrywany przed oczami zwykłych obywateli – rząd obawiał się, że jego widok może rozpalić kolejne rewolucyjne nastroje. Trudno o lepszy dowód na to, jak…
Anglia go nie chciała. Wystawiony w Royal Academy w 1821 roku obraz nie znalazł nabywcy i wisiał w pracowni trzy lata. Dopiero paryski Salon 1824 przyniósł mu złoty medal z rąk Karola X i odmienił francuskie malarstwo. Constable nigdy nie pojechał do Francji, a sławę w ojczyźnie zdobył pośmiertnie. Najważniejsze fakty Artysta: John Constable (1776–1837)…
Ta rzeźba nie miała być filozofem. Rodin nazwał ją najpierw „Poetą” i umieścił nad wrotami piekła jako portret Dantego, patrzącego w dół na potępionych. Miała siedemdziesiąt centymetrów i była jedną z dwustu figur na jednych drzwiach. Dopiero po dwudziestu latach ktoś wpadł na pomysł, żeby ją powiększyć i postawić osobno. Najważniejsze fakty Artysta: Auguste Rodin…
Ten obraz przez sto lat prawie nie istniał. Friedrich umarł w zapomnieniu w 1840 roku, a „Wędrowiec” trafił do prywatnych rąk i pokazano go publicznie dopiero w 1906. Jego dzisiejsza sława jest zjawiskiem dwudziestowiecznym — i po części skutkiem tego, że naziści próbowali zawłaszczyć Friedricha, przez co po wojnie długo był podejrzany. Najważniejsze fakty Artysta:…