Renesans północny

  • Wieża Babel

    Ta wieża nie runie przez gniew boży. Ona już się przewraca — i widać to w każdym łuku. Bruegel narysował budowlę wznoszoną na krzywej podstawie: kolejne poziomy nie leżą równolegle, tylko lekko się przekręcają, a jedna strona zapada się w grunt. Arkady na drugiej kondygnacji są już zdeformowane. To najstaranniej wykonany rysunek błędu konstrukcyjnego w…

  • Myśliwi na śniegu

    To nie jest ogień dla ciepła. Przed karczmą po lewej stronie grupa ludzi opala świńskie szczecinę nad płomieniem — trwa świniobicie, doroczny rytuał początku zimy. Szyld nad nimi, przedstawiający świętego Huberta z jeleniem, zwisa na jednym zawiasie. Karczma nazywała się „Pod Jeleniem” i nazwa ta, przy myśliwych wracających z pustymi rękami, brzmi jak drwina. Najważniejsze…

  • Melancholia I

    Napis na tej rycinie ma błąd ortograficzny. Dürer napisał MELENCOLIA, nie MELANCOLIA — przez „e” zamiast „a”. Nie wiadomo, czy to pomyłka, czy zamysł. Badacze próbowali odczytywać to jako anagram albo szyfr; jedna z hipotez głosi, że litera „I” nie jest cyfrą, lecz łacińskim trybem rozkazującym od „iść”: melencolia, i! — melancholio, odejdź. Najważniejsze fakty…

  • Ręce modlące się

    Środkowy obraz, do którego powstał ten szkic, spłonął. Dürer malował go trzynaście miesięcy i przy okazji wykłócał się z klientem o pieniądze — pisał, że więcej takich zleceń nie przyjmie, bo na malowaniu detalicznym nie da się zarobić. Deska trafiła potem do zbiorów bawarskich i w 1729 roku spaliła się w pożarze rezydencji w Monachium….

  • Autoportret

    W tym obrazie jest ukryta data i nie jest to data powstania. Dürer napisał, że namalował siebie „w dwudziestym ósmym roku” — a nie „mając dwadzieścia osiem lat”. Urodził się w maju 1471, więc w roku 1500 skończył dwadzieścia dziewięć. Liczby nie są przypadkowe: rok 1500, wiek dwudziesty ósmy, symetryczna kompozycja. Cały obraz jest zbudowany…

  • Ogród rozkoszy ziemskich

    Wyobraź sobie obraz, który przez ponad pięćset lat nie przestaje zadziwiać badaczy, filozofów i zwykłych widzów. Ogród rozkoszy ziemskich Hieronymusa Boscha to być może najbardziej zagadkowy tryptyk w historii malarstwa zachodniego. Jest w nim między innymi fragment zapisu nutowego wytatuowany na pośladkach potępionej duszy — nuty, których przez pięć stuleci nikomu nie przyszło do głowy…

  • Portret Arnolfinich

    Czy wiesz, że przez niemal cztery stulecia nikt nie wiedział, kogo dokładnie przedstawia Portret Arnolfinich — jedno z najbardziej zagadkowych dzieł w historii malarstwa? Obraz wisiał w różnych kolekcjach, przechodził z rąk do rąk, a tożsamość sportretowanych par pozostawała tajemnicą. Dopiero w XIX wieku uczeni zaczęli łączyć fakty. I mimo to wiele pytań pozostaje otwartych…